Paul de Lussanet bij Gooi en Vecht

Van de Larense kunstenaar Paul de Lussanet zijn twee half-figuratieve naakten (220 x 100 cm, op papier) te koop in de voorjaarsveiling van Gooi en Vecht.
Deze veiling wordt nu voor de derde maal georganiseerd door de kunsthandelaren Warnars, Warnars en Haasnoot, met als bijzonderheid dat de inbrenger niets betaalt. Veilingmeester is Auke van der  Werff. Plaats en tijd: de Grote Kerk in Naarden op 9 mei aanstaande. De Lussanet ontwikkelde in de loop der jaren een volkomen eigen, kleurrijke stijl die de figuratie grotendeels, maar nooit helemaal de rug toekeert. Zijn nieuwe werk is te zien bij Studio 2000 te Blaricum.

Jeugdwerk van Henriette Ronner-Knip

Dit schilderij van de bekende en geliefde dierenschilderes Henriette Ronner-Knip oogt nog wat stijf, in vergelijking met het latere speelse poezenwerk.
AAG schrijft in de catalogus: "Henriette Knip nam op 17-jarige leeftijd deel aan de Tentoonstelling van Levende Meesters in Amsterdam in 1838. Twee van de schilderijen die zij daar exposeerde waren getiteld Twee Katten bij een Bloempot. Aangezien dit schilderij in 1838 is gemaakt, achten wij de kans aanwezig dat het hier aangeboden werk een van deze twee werken is." Te koop in de veiling 19-de eeuwse kunst.

Van Welie: katholiek schilder

Deze biddende vrouw is hoogstwaarschijnlijk Georgette Broudelet, ooit de verloofde van de schilder Antoon van Welie, voordat deze een man als levenspartner koos.
Van Welie presenteerde zijn vriend Bob Koelemey als 'persoonlijk secretaris', zoals destijds in de betere homoseksuele standen niet ongebruikelijk was. Het schilderij (67 x 53 cm) van Georgette is gemaakt in 1896, en dat is het jaar waarin zij overleed. Een soortgelijk werk staat in de monografie die verscheen ter gelegenheid van de recente overzichtstentoonstelling in Nijmegen (Antoon van Welie, de laatste decadente schilder). Een bezienswaardige korte film over de internationaal gevierde katholieke schilder kan men hier bekijken.

Bloemen van Breitner

Prettige verrassing: geen gele rijders, paarden, of stadsgezichten.
Hoe mooi ook, Breitner kon meer. Deze vaas chrysanten (51 x 33 cm) is uitgevoerd in dekkende waterverf op papier. Te koop op de veiling bij AAG te Amsterdam van 9 mei aanstaande. In die veiling overigens meer van de meester van het Amsterdams impressionisme, namelijk een olieverfschilderij van een wit en een bruin paard.

Nieuwe directeur Haags Venduehuis

Het oudste veilinghuis van Nederland, het Venduehuis der Notarissen aan de Haagse Nobelstraat, heeft een nieuwe directeur. Wim Duiveman gaat met pensioen en zijn opvolger is Mr. Tim Erpenbeek de Wolff. Tim Erpenbeek was eerder directeur van Beeldrecht (heet nu Pictoright), de instantie die het beeldrecht in Nederland incasseert en verdeelt, in de wandeling de beeldpolitie. Daarna behartigde hij de belangen van een aantal kunstenaars met zijn bedrijf tbvK (ten behoeve van de Kunst). Tim Erpenbeek gaat leiding geven aan het Haagse team dat behalve de bekende kunst-, antiek- en curiosaveilingen ook talrijke huizenveilingen organiseert. "Ik ben geen specialist, dus ik doe geen expertises," zegt de nieuwe directeur. "Daarom kan ik me helemaal toeleggen op de organisatie als zodanig en de ontwikkeling ervan naar de toekomst."

Pikanterieën van Van Beers

De beeldtaal van salonschilder Jan van Beers laat aan duidelijkheid niets te raden over.
Hij behoorde tot de mondaine Parijse kringen en ontving in zijn huis vele hooggeplaatste klanten en hun maitresses of demi-mondaines, zoals toen de wat duurdere prostituees werden genoemd. De eettafel van de gevierde schilder had een ingebouwde lift: het middendeel kon naar een verdieping lager zakken zodat het personeel er de spijzen op kon zetten zonder de kamer te betreden, waar zich ongetwijfeld liederlijke taferelen afspeelden. Dit schilderij (43 x 35 cm) is uit 1883 en is te koop bij Van Ham. Het vloerkleed staat vast symbool voor de schilder zelf.

De Oude Kerk door vreemde ogen

Je moet misschien geen Nederlander zijn om de Amsterdamse Oude Kerk zo helder en fris te zien, en zo vreemd.
Heinrich Hermanns maakte dit grote doek (70 x 91 cm) rond 1910. De Duitse kunsthistoricus R. Klapheck schreef in 1932: "Holland kon zich toen op geen enkele landschapschilder beroemen, die het Hollandse straatbeeld zo echt Hollands kon weergeven." De vraag is wat je wilt verstaan onder 'echt Hollands'. Op 13 mei bij Van Ham.

Porseleinig meisje

"Wij zagen nog onderscheiden stukken van Pieneman. Ook portretten. Voor een mansportret zou ik hem boven J.A.Kruseman verkiezen, ten zij de complexie zeer delicaat of doorschijnend was. Pienemans penseelstreek is breeder en forscher, en geeft het vleesch met meer waarheid. Kruseman brengt er altijd iets porseleinigs in." Dat schreef de schrijver Nicolaas Beets in zijn dagboek over de twee beroemdste schilders van de eerste helft van de negentiende eeuw. Krusemans Napolitaans meisje, met de Vesuvius op de achtergrond, (65 x 52 cm) is te koop op 11 mei bij Christies Amsterdam.

Gemene kerels op Goede Vrijdag

Gemene kerels nagelen Christus aan het kruis op dit schilderij (82 x 63 cm) uit de school van de Duitse schilder Jan Pollack.
Dit schilderij uit de vijftiende eeuw is te koop bij de veiling Oude Meesters van Sotheby in Amsterdam op 10 mei.

Jugendstil: Bronica

Dit is Bronica Pinell, Weens schilderes van rond 1900.
Ze was majestueus in voorkomen en temperamentvol, zeggen tijdgenoten. Geboren (1863) als Bronislava Pineles in Oost Polen maakte ze carrière in Wenen en München. In 1908 sloot ze zich aan bij de Wiener Secession. Ze trouwde met de arts Koller, en het echtpaar liet bij Wenen een huis bouwen door Josef Hoffmann en Kolo Moser, de pioniers van de Wiener Werksstätte. Dit huis werd een verzamelpunt voor de kring rond Klimt en Schiele. Het afgebeelde werk is een zelfportret (41 x 41 cm) en is te dateren rond 1905. Bij Kinsky op 10 mei.

Tekening François Boucher ontdekt

Het Haagse Venduehuis heeft een bijzondere ontdekking gedaan.
Een ingebrachte tekening van de achttiende-eeuwse schilder en tekenaar François Boucher blijkt afkomstig uit de collectie van de tsarina Catherine de Grote. In 1931 verkochten de Sovjets een grote hoeveelheid kunstwerken uit de Hermitage, want men had buitenlandse deviezen nodig voor de industrialisatie. Met veel speurzin hebben de Haagse experts de provenance van dit bijzondere werk tot in de details kunnen reconstrueren. De tekening toont een schoorsteenvegertje en is uitgevoerd in rood krijt. Veilingmeester Chris Vellinga stelde het spannende herkomstverhaal hier op schrift.

Raden Saleh Ben Jaggia

Deze 19-de eeuwse schilder is geboren en gestorven in Indonesië, maar startte zijn schitterende Europese carrière in Dresden, waar hij ook dit schilderij (154 x 168 cm) voltooide. 
Rond 1840 ontdekte hij het thema van ruiter en paard die worden overvallen door een verscheurend roofdier. Ben Jaggia verkocht veel schilderijen aan de Saksische verzamelaar Schletter, met wiens verzameling later het museum der beeldende kunsten van Leipzig werd gesticht. Dit schilderij werd echter verloren gewaand tot het onlangs opdook en nu bij Van Ham te koop is op 10 mei.

Het Rotterdamse beest

"Men zou in hem geen kunstenaar, laat staan den man van genie vermoed hebben. Zijn rossige haar en baard waren onverzorgd, zijn opgezet drankgezicht was bedekt met puisten en niet minder vuil dan zijn handen en verwaarloosde nagels; een groote zinnelijke mond, een forsche nek, een wulpsche oogopslag en zware hangwangen gaven hem een gemeen uiterlijk. „Beest" noemden hem dan ook zijn tijdgenooten. Tallooze verhalen van zijn buitensporigheden gingen onder hen rond. Hij zag er geen been in hetzelfde schilderij driemaal aan verschillende liefhebbers te verkoopen, en zou het in een edelmoedige bevlieging aan een vierden ten geschenke geven." (A.J. Barnouw in Onze Eeuw). De Rotterdamse zeeman/schilder Bertus van Beest belandde uiteindelijk in Amerika waar hij beroemd werd. Deze en nog een tekening bij Christies.

Lucia zonder ogen

Dit meisje kijkt op een vreemde manier omhoog, naar de hemel.
Het is de heilige Lucia, een vroege Christen uit Syracuse, die niets moest hebben van de aardse liefde en haar eigen ogen uitstak toen een verliefde dinger naar haar hand haar een compliment maakte over haar mooie ogen. "Hier heb je ze," zou ze gezegd hebben, toen ze hem haar ogen op een schaaltje presenteerde. Maar een wonder geschiedde: ze bleek nog steeds te kunnen zien.  Sindsdien is ze de patroonheilige van de blinden. Dit schilderij (120 x 66 cm) is halverwege de negentiende eeuw gemaakt door Roberto Bompiani. Te koop in de meiveiling van Bonhams New York.

Anna Boch schildert en verzamelt

Bij haar dood liet Anna Boch vele honderden schilderijen na, van eigen hand en van vele van haar beroemde tijdgenoten.
Ze was niet alleen een succesvolle neo-impressionistische schilderes maar omdat ze uit een vermogende familie stamde was ze in staat veel werk van anderen te verzamelen. Ze was de eerste die een schilderij van Vincent van Gogh kocht (en de enige tijdens diens leven). Na haar dood liet ze veel schilderijen na aan het Museum van Schone Kunsten te Brussel, maar ook werden er veel verkocht ten bate van de armlastige medeburgers. Misschien was het hier afgebeelde werk (45 x 62 cm) er wel een van. Te koop op de veiling oude meesters en negentiende eeuwse kunst bij Christies te Londen.

Vlees aan haak en smeulende hond

Zo heten twee schilderijen van de Eindhovense kunstenaar Aaron van Erp. 
Wie de vroegtijdige overzichtstentoonstelling van de nog jonge kunstenaar (1978) in het Gemeentemuseum heeft gezien, herinnert zich ongetwijfeld de afschrikwekkende atmosfeer van zijn kunst. Om nooit te vergeten, en voortaan meteen te herkennen. Dit schilderij (135 x 150 cm) heeft geen titel. Het komt uit de tweede tranche van de BAT-collectie, die door Sothebys geveild gaat worden. Kijkdagen zijn dit weekend.

Pyke Koch's sterrebeelden

Pyke Koch viel tijdens de oorlog naar het schijnt van zijn fascistisch geloof af, en schilderde nog slechts neutrale onderwerpen.
Zo maakte hij sterrenbeelden, waarvan dit  (olieverf op paneel, 27 x 27 cm) er een is. Op de achterzijde schilderde hij nog een zonnetje en signeerde Pijke Koch, juni 1944 Utrecht. Op de meiveiling in het Venduehuis te Den Haag.

Bonnet in Afrika

Toen Rudolf Bonnet in 1923 terug keerde van zijn omzwervingen in Noord Afrika, stelde hij zijn vele tekeningen ten toon en schijnt zelf overdonderd te zijn geweest door het succes. 
Na 1928 werkte deze begaafde portrettist voornamelijk op Bali, waar hij, samen met Walter Spies, een sterke impuls gaf aan de lokale schilderkunst. Dat deden zij door de lokale schilders te voorzien van betere materialen en ze op ideeën te brengen voor andere dan de traditionele onderwerpen. Maar blijkbaar nam hij ook Noordafrikaans werk mee naar Indië, want de hier afgebeelde tekening (85 x 120 cm!)  is afkomstig van de voormalig eigenaar van de veerdienst Semarand-Cheribon, die hem rechtstreeks van Bonnet kocht.  Bij het Zeeuws Veilinghuis in mei.

Pieter Naso

"Pieter Naso is een verdienstelijk konterfeitsel Schilder geweest in de voorige Eeuw, een Amsterdammer van geboorte die met het Volewijks schuytje in Gysbrechts Vest belande op het jaar Duizent Zeshondert en in de Dertig, na en volgens de gedenkschriften dier Tyden." 
Dat schrijft Jacob Campo Weyerman in zijn Levensbeschrijvinge der Konstschilders, en dat is zo ongeveer wat we weten van deze schilder, (ook wel: Nason) buiten zijn omvangrijke portret-oeuvre van adellijke personen. Dit portret (76 x 63 cm) is te koop bij Bonhams in Knightbridge.

Hollanders prijzig in New York

Bij Bonhams in New York wordt dit koeienschilderij aangeboden.
Het is gesigneerd 'Koekoek', maar wordt verkocht als Hollandse school. Blijkbaar weet het veilinghuis niet wie het gemaakt heeft. Het meet 35 x 53 cm. Bonhams schat een flinke opbrengst. Dat is in de lijn met andere schilderijen in deze veiling. Er is een grote Mauve, twee werken van Scherrewitz en een mooi watergezicht met boten van Tholen. De schattingen zijn aanzienlijk hoog, voor schilderijen die op dit moment in ons land lastiger te verkopen zijn. Miischien wordt Amerika opnieuw een exportland voor Nederlandse kunst.

Jan Jordens: vrije expressie

Dit schilderij van Jan Jordens (61 x 41 cm) uit 1957 getuigt van de voortdurende experimenteerdrift van deze bekende Ploeg-kunstenaar. 
Jan Jordens was tekenleraar aan de HBS te Groningen, en sinds de oprichting in 1918 lid van De Ploeg. In de vijftiger jaren brak hij met deze beweging en richtte met o.a. Jan Altink Het Narrenschip op, een soort dadaïstische groep. Jordens is van grote betekenis geweest voor het tekenonderwijs. Hij kreeg op de HBS in Groningen de vrije hand en leerde de kinderen vrije expressie in plaats van mooi tekenen. Nu normaal, toen omstreden. Dit schilderij op de voorjaarsveiling van Methusalem te Assen.

Twee maal Willem Witsen's Damrak

Deze ets ( 39 x 49 cm) toont het Damrak in 1905 door Willem Witsen.
In het midden de bouwput waar onder meer het gebouw van verzekeringsmaatschappij De Utrecht zou verrijzen. Van de steiger rechts vertrok de schuit naar Leeuwarden en van de steiger links die naar Alkmaar. Witsen maakte een drietal etsen van het Damrak vanuit het venster van de met hem bevriende journalist De Balbian Verster. De eerste schetsen zijn van 1904, en de altijd maar heroverwegende Witsen voltooide ze pas in 1906. Bij het Venduehuis te Den Haag zijn twee exemplaren te koop, een eigen druk van de kunstenaar (nr. XIX) en nummer 70 van de oplaag (slechts 100) door kunsthandel Van Wisseling (die aan Witsen f 1300,- betaalde voor de plaat.)

Kaemmerer in Dubai

Nederland kent (op Bauer na) eigenlijk geen oriëntalistische schilders, en zelfs dit schilderij van Frederik Hendrik Kaemmerer telt niet mee, want Kaemmerer woonde en werkte bijna zijn hele leven in Frankrijk.
Hij was in de tweede helft van de negentiende eeuw beroemd en stond erg onder de invloed van de nog veel beroemdere Gerôme. Kaemmerer werd wel al te grote luchthartigheid verweten, maar dit springlevende beeld is niet zonder poëzie. Het schilderijtje (30 x 23 cm) wordt verkocht in Dubai, door Bonhams en zal daar ongetwijfeld een koper vinden.

Marius Bauer op reis

Marius Bauer, schilder, tekenaar, etser en cartoonist, vond zijn ware vorm in de Oriënt.

Hij reisde, soms met zijn vrouw, in vele verre landen en legde daar allerlei taferelen, stadsgezichten en landschappen vast in honderden schetsen die hij thuis uitwerkte tot etsen, die dan door kunsthandel Van Wisseling aan de man werden gebracht. Het was een commercieel succes. Zelfs zodanig dat de kunsthandel zijn reizen betaalde in ruil voor het werk. Hier een binnenhuis - een winkel? - in het Nabije Oosten. Te koop bij het Twents Veilinghuis. De catalogus is hier. 

Treurige vrouw van Jos van den Berg

Sommige schilderijen wil bijna niemand hebben, want ze zijn zo somber.
Dus blijven ze onverkocht. Als het schilderijen zonder veel verdienste zijn is dat niet zo erg. Maar wat als het goed in hun eigen tijd passende, overtuigende creaties zijn? Zoals deze treurige vrouwenfiguur van de Nieuwe Haagse School-schilder Jos van den Berg (129 x 83 cm). Is al een paar keer overgeslagen in het Venduehuis te Den Haag, misschien begrijpelijk. En is nu dus te koop voor een fooi.

Groningen door Dijkstra

De randstedeling die nog mocht denken dat Groningen een saai land is, doet er goed aan eens door de ogen van Johan Dijkstra, de befaamde Ploegschilder, mee te kijken.
Dit werk, getiteld 'Dijkumerweg Saaksumhuizen' (60 x 100 cm) is afgebeeld als nummer 21 in de overzichtexpositie-catalogus 'Groningerland Johan Dijkstra' en is te koop in de veiling bij Methusalem in Assen. Daarin nog twee fraaie werken van Dijkstra, en schilderijen van onder andere van Van der Zee, Van Dulmen Krumpelman, Walrecht en Stien Eelsingh.

Maria Vos: stilleven

In het Notarishuis te Arnhem komt een bijzonder stilleven (103 x 81 cm) onder de hamer.
Het is geschilderd door de ooit befaamde Oosterbeekse kunstenares Maria Vos. Zij woonde in het Gelderse Barbizon samen met haar collega Adriana Haanen. In 1904, op haar tachtigste verjaardag, werd zij door vrienden en collega’s gehuldigd: een deputatie van zeventig kunstenaars, leden van Arti et Amicitiae te Amsterdam en Artibus Sacrum in Arnhem, kwam naar villa Grada, het huis dat Maria en Adriana hadden laten bouwen. Maria Vos stierf op 11 januari 1906, drie weken na haar 81ste verjaardag. Onder grote belangstelling werd ze begraven op de nieuwe begraafplaats in Oosterbeek. Dat markeerde het einde van de Oostenbeekse school.

Mancini's effectbejag

Vanuit Museum Mesdag liet Henk van Os weten (in zijn programma Beeldenstorm), Antonio Mancini maar niets te vinden.
Allemaal effectbejag en goedkope kitsch, met die dikke lagen verf, daar kwam het commentaar van Van Os op neer. Hendrik Mesdag was een groot promotor van de Italiaanse schilder, vandaar dat zich in het Museum Mesdag (wordt gelukkig binnenkort eindelijk heropend) vijftien werken van Mancini bevinden. Van Os wilde, vooruit maar, een uitzondering maken voor het beroemde zieke kindje. Heel af en toe, kon Mancini ontroeren, in zijn kinderportretjes. Dat geldt ook zeker voor dit schilderijtje (20 x 16 cm) dat te koop in bij Christies in Londen.

Duveen = Hessink

Joseph Duveen was een kleurrijke, invloedrijke en omstreden kunsthandelaar die in het begin van de vorige eeuw veel Europese oude meesters naar Amerika exporteerde.
Maar nu is Duveen ook de naam van een nieuw te Urk gevestigd, maar in Kleef, Duitsland zetelend, en over de hele wereld actief veilinghuis dat gedreven wordt door de heer Hessink. Niet de welbekende veilingmeester Richard Hessink, maar diens 27-jarige zoon Bradley. Hessink senior is vorig jaar slachtoffer geworden van een reeks gebeurtenissen waarin de nalatenschap van Pim Fortuyn en een weliswaar verkocht maar niet betaald mammoetskelet een hoofdrol speelden. Het leidde tot zijn zakelijk en persoonlijk failliet. Hessink senior is nu formeel adviseur van zijn zoon en houdt zich verder bezig met het opzetten van een veelomvattend kunstdocumentatiesysteem.
Het Duveen-veilingconcept komt er kortweg op neer dat de spullen gewoon blijven waar ze zijn, en via het internet verkocht worden. Gesleep met kunst van hot naar her is uit de tijd.
De gentleman-kunsthandelaar Joseph Duveen stond bekend om zijn enorm koopmanschap, dat hem onder meer in staat stelde tijdens zijn leven maar liefst veertien Titiaans te verkopen, waarvan er thans vier als echt worden aangemerkt. Maar ook was hij een vrijgevig maecenas, die hele vleugels aan musea liet bijbouwen. Wie aan zo'n iemand de naam van zijn veilinghuis ontleent heeft grote plannen.

Christine Boumeester-Goetz

Van deze in Frankrijk beroemde kunstenares heeft het Venduehuis der Notarissen te Den Haag in de aprilveiling een aantal werken.
Christine Boumeester was in Frankrijk een niet onbelangrijke naam in de moderne kunst. Voor de Tweede Wereldoorlog verkeerde ze in kringen van Picasso, Lam en Kandinsky (wiens Punkt und Linie zu Fläche zij vertaalde). Ze was geboren in  Indonesië en grootgebracht in Den Haag, maar zeer internationaal geöriënteerd, zodat ze thans in Nederland eigenlijk nauwelijks bekend is. Bij een van de werken bevindt zich een brief van de schilder Henri Goetz, haar echtgenoot, die hij schreef vlak na haar dood in 1971 en waarin hij hun gezamenlijke grafsteen schetst en bespreekt. In Frankrijk van museaal belang. De hierbij afgebeelde aquarel is 9 x 17 cm en is gedateerd 1942.